|
BİRİNCİ KISIM - Amaç,Kapsam,Tanımlar
Madde
1 - Amaç
Bu Kanunun amacı, ekonominin gereklerine ve kamu
yararına uygun olarak tüketicinin sağlık ve güvenliği
ile ekonomik çıkarlarını koruyucu, aydınlatıcı, eğitici,
zararlarını tazmin edici, çevresel tehlikelerden
korunmasını sağlayıcı önlemleri almak ve tüketicilerin
kendilerini koruyucu girişimlerini özendirmek ve bu
konudaki politikaların oluşturulmasında gönüllü
örgütlenmeleri teşvik etmeye ilişkin hususları
düzenlemektir.
Madde 2 - Kapsam
Bu Kanun, 1 inci maddede belirtilen amaçlarla mal ve
hizmet piyasalarında tüketicinin taraflardan birini
oluşturduğu her türlü hukuki işlemi kapsar.
Madde 3 - Tanımlar
Bu Kanunun uygulanmasında;
a) Bakanlık: Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,
b) Bakan: Sanayi ve Ticaret Bakanını,
c) Mal: Ticaret konusu taşınır eşyayı,
d) Hizmet: Bir ücret yada menfaat karşılığında yapılan
bedeni ve/veya fikri faaliyetleri,
e) Standart: Türk Standartını,
f) Tüketici: Bir mal veya hizmeti özel amaçlarla satın
alarak nihai olarak kullanan veya tüketen gerçek veya
tüzel kişiyi,
g) Satıcı: Kamu kurum ve kuruluşları da dahil olmak
üzere tüketciye mal ve hizmet sunan gerçek veya tüzel
kişileri,
h) İmalatçı-Üretici: Kamu kurum ve kuruluşları da dahil
olmak üzere tüketiciye sunulmuş olan mal veya hizmetleri
ya da bu mal veya hizmetlerin hammaddelerini yahut ara
mallarını üretenleri,
i) Tüketici Örgütleri: Tüketicinin korunması amacıyla
kurulan dernek, vakıf ve tüketim kooperatiflerini, İfade
eder.
İKİNCİ KISIM - Tüketicinin Korunması ve Aydınlatılması
Madde 4 - Ayıplı Mal ve Hizmetler
Ambalajında, etiketinde,tanıtma ve kullanma kılavuzunda
yer alan veya satıcı tarafından vaadedilen veya
standartında tespit edilen nitelik ve/veya niceliğine
aykırı olan ya da tahsis veya kullanım amacı bakımından
değerini veya tüketicinin ondan beklediği faydaları
azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki veya
ekonomik eksiklikler içeren mal veya hizmetler, ayıplı
mal veya ayıplı hizmet olarak kabul edilir.
Satın alınan malın ayıplı olduğunun anlaşılması halinde;
tüketici, malı teslim aldığı tarihten itibaren 15 gün
içerisinde bu malları satıcı firmaya geri vererek
değiştirilmesini veya ödediği bedelin iadesini veya
ayıbın neden olduğu değer kaybının bedelden indirimini
ya da ücretsiz olarak tamirini talep edebilir.Tüketici
bu taleplerden herhangi birisini tercihte serbesttir.
Satıcı tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine
getirmekle yükümlüdür.Ayıplı maldan ve/veya ayıplı malın
neden olduğu her türlü zarardan dolayı tüketiciye karşı
satıcı, bayi, acenta, imalatçı-üretici ve ithalatçı,
müştereken
ve müteselsilen sorumludurlar.Satılan malın ayıplı
olduğunun bilinmemesi bu sorumluluğu ortadan kaldırmaz.
Satılan malın ayıbı gizli nitelikte ise veya ayıp
tüketiciden hile ile gizlenmişse, satıcı 15 gün
içerisinde kendisine başvurulmadığını öne sürerek
sorumluluktan kurtulamaz.
Satıcı daha uzun bir süre için garanti vermemiş ise,
ayıplı maldan ve ayıplı malın neden olduğu her türlü
zararlardan dolayı açılacak davalar, ayıp daha sonra
ortaya çıkmış olsa bile malın tüketiciye teslimi
tarihinden itibaren 2 yıllık zaman aşımına tabidir.
Ancak satıcı, satılan malın ayıbını tüketiciden hile ile
gizlemiş ise, 2 yıllık zaman aşımı süresinden
yararlanamaz.
Ayıplı hizmetler hakkında da yukarıdaki hükümler
uygulanır. Ayıplı hizmetin yeniden görülmesi
imkansızlaşmıssa veya amaca aykırı sonuçlar doğuracak
nitelikte ise, bedel iadesinde tüketicinin ayıplı
hizmetten sağladığı fayda kadar indirim yapılır.
Ayıplı olduğu bilinerek satın alınan mal ve hizmetler
hakkında yukarıdaki hükümler uygulanmaz.
Satışa sunulacak kullanılmış, tamir edilmiş veya ayıplı
mal üzerine veya ambalajına, imalatçı veya satıcı
tarafından alıcının kolaylıkla okuyabileceği şekilde "Özürlüdür"
ibaresini içeren bir etiket konulması zorunludur. Bu
durum, tüketiciye verilen fatura, fiş veya satış belgesi
üzerinde de gösterilir.
Yalnızca ayıplı mal satan veya işyerinin bir kat ya da
reyon gibi bir bölümünü sürekli olarak ayıplı mal
satışına tahsis etmiş olan satıcılara yukarıdaki fıkra
hükmü uygulanmaz.
Madde 5 - Satıştan Kaçınma
Üzerinde "numunedir" veya "satılık değildir" ibaresi
bulunmayan bir malın; ticari bir kuruluşun vitrininde,
rafında
veya açıkça görülebilir herhangi bir yerinde teşhir
edilmesi, onun stokta bulunduğu anlamına gelir.Satıcı
teşhir ettiği malların satışından kaçınamaz.Satılmadığı
halde satılmış gibi gösteremez.
Hizmetlerin satışından da haklı bir sebep olmaksızın
kaçınılamaz. Satıcı, bir mal veya hizmetin satışını, o
mal veya hizmetin kendisi tarafından belirlenen miktar,
sayı, ebat veya süresi kadar satın alınması ya da başka
bir malın veya hizmetin saın alınması koşuluna bağlı
kılamaz.
Malın ya da hizmetin belli miktar, sayı, ebat ya da süre
koşuluyla satılması, teamül, ticari örf veya adetten ise,
üçüncü fıkra hükmü uygulanmaz.
Madde 6 - Taksitli Satışlar
Taksitli satışlarda; tüketici, borçlandığı toplam
miktarı önceden ödeme hakkına sahiptir.Tüketici aynı
zamanda, bir taksit miktarından az olmamak şartıyla bir
veya birden fazla taksit ödemesinde bulunabilir.Her iki
durumda da satıcı, ödenen miktara göre gerekli faiz
indirimini yapmakla yükümlüdür.
Satıcı, taksitlerden birinin veya birkaçının ödenmemesi
halinde kalan borcun tümünün ifasını talep etme hakkını
saklı tutmuşsa, bu hak; ancak satıcının bütün edimlerini
ifa etmiş olması durumunda ve tüketicinin ifa edilmemiş
bir ediminin üzerinden en az dört hafta geçmiş olması ve
satıcının en az bir haftalık bir süre vererek
muacceliyet uyarısında bulunması koşullarıyla
kullanılabilir.Taraflarca belirlenen ve tüketiciye
yazılı olarak bildirilen mal veya hizmetin toplam
satış fiyatı hiçbir şekilde arttırılamaz.
Taksitli satışlarda satıcı, aşağıdaki bilgileri yazılı
olarak bildirmek ve taraflar arasında aktedilen
sözleşmenin bir nüshasını tüketiciye vermek zorundadır.
a) Mal ve hizmetlerin peşin satış fiyatı,
b) Vadeye göre faiz ile birlikte ödenecek toplam satış
fiyatı,
c) Faiz miktarı, faizin hesaplandığı yıllık oran ve
gecikme faiz oranı,
d) Ön ödeme tutarı,
e) Ödeme planı.
Madde 7 - Kampanyalı Satışlar
Gazete, radyo, televizyon ilanı vesair yollarla halka
duyurularak düzenlenen kampanyalara iştirakçi kabul
etmek suretiyle ve malın veya hizmetin bilahare teslim
edilmesi veya yerine getirilmesi vaadiyle yapılan
satışlarda, ilan ve taahhüt edilen mal ve hizmetlerin
teslimatının zamanında yapılmaması, fiyat, nitelik ve
miktarında anlaşmalara
aykırı davranılması durumunda, satıcı, bayi, acenta,
temsilci, imalatçı-üretici ve ithalatçı müştereken ve
müteselsilen sorumludur.
Kampanyalı satış olarak nitelendirilemeyen ancak, malın
veya hizmetin bilahere teslim veya yerine gtirilmesi
koşuluyla yapılan her türlü satışlar da birinci fıkra
hükmüne tabidir.
Kampanyalı satışlarda satıcı, 6 ıncı maddenin üçüncü
fıkrasında belirtilen bilgilere ek olarak, "kampanya
bitiş tarihi"
ve "malın veya hizmetin teslim veya yerine getirilme
tarih ve şekli"ne ilişkin bilgileri de yazılı olarak
vermekle yükümlüdür.
Taksitle yapılan kampanyalı satışlarda, 6 ıncı maddenin
birinci ve ikinci fıkra hükümleri de uygulanır.
Madde 8 - Kapıdan Satışlar
Kapıdan satışlar; işyeri, fuar, panayır gibi satış
mekanları dışında, önceden mutabakat olmaksızın yapılan
değeri 1.000.000 Türk Lirasını aşan, tecrübe ve muayene
koşullu satışlardır.
Bu tür satışlarda; tüketici, yedi günlük tecrübe ve
muayene süresi sonuna kadar malı, kabul veya hiçbir
gerekçe göstermeden, reddetmekte serbesttir.Satıcı almış
olduğu bedeli, kıymetli evrakı ve tüketiciyi bu hukuki
işlemden dolayı borç altına sokan her türlü belgeyi,
cayma bildiriminin kendisine iadeli taahhütlü mektup ya
da noter aracılığı ile ulaşması veya bizzat teslim
edilmesi tarihinden itibaren 10 gün içerisinde
tüketiciye iade etmekle ve 20 gün içerisinde de malı
geri almakla yükümlüdür.
Tüketici, malı kendisine teslim anındaki durumu ile geri
vermekle ve kullanım sözkonusu ise, kullanma dolayısıyla
malın ticari değerindeki kaybı tazminle yükümlüdür.Malın
tüketicinin zilyedinde bulunması, başlıbaşına bir değer
azalmasını ifade etmez.
Mal veya hizmetin iadesi imkansızlaşmış veya iade amaca
aykırı hale gelmişse tüketici, bu mal veya hizmetten
sağladığı fayda kadar bir bedeli satıcıya ödemekle
yükümlüdür.
Satıcının mal veya hizmeti işyeri dışında satışa sunması,
teamül, ticari örf veya adetten ise, bu madde uygulanmaz.
Taksitle yapılan kapıdan satışlarda, ayrıca 6 ıncı madde
hükümleri de uygulanır.
Birinci fıkrada belirtilen 1.000.000 liralık değer, her
yılın Ekim ayı sonunda Devlet İstatistik Enstitüsü'nün
Toptan Eşya Fiyatları Endeksinde meydana gelen ortalama
fiyat artışı oranında artar.Bu durum, Bakanlıkça her yıl
Aralık ayı içinde Resmi Gazetede ilan edilir.
Madde 9 - Kapıdan Satışlarda
Satıcının Yükümlülüğü
Kapıdan satışlarda satıcı, hazırladığı sözleşme, fatura
veya tesellüm makbuzu ile birlikte en az 12 punto siyah
koyu harflerle yazılmış " Tüketicinin hiçbir hukuki ve
cezai sorumluluk üstlenmeksizin ve hiçbir gerekçe
göstermeksizin yedi gün içerisinde malı reddederek
alım-satım işleminden cayma hakkının var olduğunu ve
cayma ihbarının satıcıya bildirimi tarihinden itibaren
on gün içinde de tüketicinin vermiş olduğu bedelin,
kıymetli evrakın ve tüketiciyi bu hukuki
işlemden dolayı borç altına sokan her türlü belgenin
satıcı tarafından iade edileceği"ni bildiren bir belgeyi;
sahip olduğu hakların kendisine anlatıldığını, cayma
hakkını açıklayan belgenin kendisine teslim edilip
satıcının açık adresinin bildirilmiş olduğunu beyan eden
ve tüketici tarafından da imzalanmış olan bir tutanak
karşılığında tüketiciye vermekle yükümlüdür.
Satıcı tüketiciden almış olduğu imzalı belgeyi bir
uyuşmazlık halinde mahkemeye ibraz etmekle
yükümlüdür.Satıcının bu belgeyiğ ibraz edememesi halinde,
satıcının bu belgede belirtilmiş olan borçlarını yerine
getirmemiş olduğu kabul edilir.
Madde 10 - Tüketici Kredisi
Tüketicilerin banka veya benzeri finans kurumlarına bir
mal veya hizmeti satın almak amacıyla tüketici kredisi
almak için başvurmaları durumunda banka veya finansman
kuruluşları ile tüketiciler arasında yazılı bir
sözleşmenin yapılması ve bu sözleşmenin bir nüshasının
da tüketiciye verilmesi zorunludur.Taraflar arasında
akdedilen sözleşmede öngörülen kredi şartları, sözleşme
süresi içerisinde tüketici aleyhinde değiştirilemez.
Sözleşmede;
a) Faizin hesaplandığı yıllık oran,
b) Ödeme tarihleri, anapara, faiz, fon ve diğer
masrafların ayrı
ayrı belirtildiği ödeme planı,
c) Tüketici kredisi tutarı,
d) Faiz ve diğer unsurlarla birlikte toplam borç tutarı,
e) İstenecek teminatlar,
f) Gecikme faizi oranı,
g) Borçlunun temerrüde düşmesinin hukuki sonuçları,
h) Kredinin vadesinden önce kapatılmasına ilişkin
şartlar,
Aranır.
Tüketici, banka veya finans kurumlarına borçlandığı
toplam miktarı önceden ödeyebileceği gibi aynı zamanda
vadesi gelmemiş bir ya da birden çok taksit ödemesinde
de bulunabilir.Her iki durumda da banka veya finans
kurumları, ödenen miktara göre gerekli faiz, komisyon
indirimini yapmakla yükümlüdürler.
Banka veya finans kurumlarının, tüketici kredisini,
belirli bir mal veya hizmetin satın alınması ya da
belirli bir satıcı ile yapılacak hukuki işlem koşulu ile
vermeleri durumunda bunlar, satılan malın ayıbından
ötürü tüketiciye karşı satıcı ile müştereken ve
müteselsilen sorumlu olurlar.
Madde 11 - Süreli Yayınlar
Süreli yayınlara abone olan tüketiciler, abonelik
sözleşmesinde yer alan fiyat ve niteliğe ilişkin
koşullara aykırı davranılması halinde, abone işlemlerini
yapan sorumlu kişiye ya da yayın kurumuna isteklerini
yazılı olarak bildirmek kaydıyla aboneliklerine tek
taraflı son verebilirler. Yayıncı, abone ücretinin geri
kalan kısmını hiçbir kesinti yapmaksızın 15 gün içinde
iade etmekle yükümlüdür.
Tüketicinin aboneliğe son verme isteği; yazılı
bildirimin satıcıya ulaştığı tarihten itibaren günlük
yayınlarda 15 gün, haftalık yayınlarda 1 ay, aylık
yayınlarda 3 ay sonra yürürlüğe girer. Daha uzun süreli
yayınlarda ise, bildirimden sonraki ilk yayını
müteakiben yürürlüğe konulur.
Madde 12 - Etiket
Ticaret konusu olan ve perakende satışa arz edilen
malların veya ambalajların yahut kaplarının üzerine
kolaylıkla görülebilir, okunabilir şekilde o malın
menşei, cinsi ve fiyatı hakkında bilgileri içeren etiket
konulması mümkün olmayan hallerde aynı bilgileri
kapsayan listelerin görülebilecek şekilde uygun yerlere
asılması zorunludur.
Hizmetlerin tarife ve fiyatlarını gösteren listeler de
birinci fıkraya göre düzenlenerek asılır.
Bakanlık, etiket ve tarife listelerinin şeklini,
içeriğini, usul ve esaslarını bir yönetmelikle düzenler.
Belediyeler, bu madde hükümlerinin uygulanması ve
izlenmesine ilişkin işleri yürütmekle görevlidirler.
Madde 13 - Garanti Belgesi
İthalatçı veya imalatçı firmalar ithal ettikleri veya
ürettikleri sanayi malları için garanti belgesi
düzenlemek zorundadırlar. Garanti belgesinin tekemmül
ettirilerek tüketiciye verilmesi sorumluluğu tüketicinin
malı satın aldığı satıcı, bayi, acenta ya da
temsilciliklere aittir. Garanti süresi malın teslim
tarihinden başlar ve asgari bir yıldır. Garanti
belgeleri, satın alınan mala ilişkin faturanın tarih ve
sayısı ile bandrol ve seri numarasını içermek zorundadır.
Satıcı; garanti belgesi kapsamındaki malların, garanti
süresi içerisinde, gerek malzeme ve işçilik gerekse
montaj hatalarından dolayı arızalanması halinde malı
işçilik masrafı, değiştirilen parça bedeli ya da başka
herhangi bir ad altında hiçbir ücret talep etmeksizin
tamir ile yükümlüdür.
Garanti süresi içerisinde sık sık arızalanması sonucu
maldan yararlanamamanın süreklilik arzetmesi veya tamiri
için gereken azami sürenin aşılması hallerinde, tüketici,
malın ücretsiz olarak yenisi ile değiştirilmesini
satıcıdan talep edebilir. Satıcı bu talebi rededemez.
Tüketicinin bu talebine karşı satıcı, bayi, acenta,
imalatçı-üretici ve ithalatçı
müştereken ve müteselsilen sorumludurlar. Tüketicinin
malı kullanım kılavuzunda yeralan hususlara aykırı
kullanmasından kaynaklanan arızalar, iki ve üçüncü fıkra
hükümleri kapsamı dışındadır. Bakanlık, hangi sanayi
mallarının garanti belgesi ile satılmak zorunda
bulunduğunu ve bu malların arızalarının tamiri için
gereken azami süreleri Türk Standartları Enstitüsü ile
birlikte müştereken tespit ve ilanla görevlidir.
Madde 14 - Tanıtma ve Kullanma Kılavuzu
Sanayi mallarından ithal edilmiş olanların, bakım,
onarım ve kullanılmasına ait tanıtma ve kullanım
kılavuzlarının aslına uygun Türkçe tercümeleriyle, yurt
içinde üretilenlerin bakım, onarım ve kullanılmasını
gösterir Türkçe tanıtım ve kullanım kılavuzlarıyla
birlikte satılması zorunludur.
Bakanlık, sanayi mallarından hangilerinin tanıtma ve
kullanım kılavuzu ile satılmak zorunda bulunduğunu Türk
Standartları Enstitüsü ile birlikte tespit ve ilanla
görevlidir.
Madde 15 - Servis Hizmetleri
İthalatçı ve imalatçılar sattıkları sanayi malları için
o malın Bakanlıkça tespit ve ilan edilen kullanım ömrü
süresince, bakım, onarım ve servis hizmetlerini
yürütecekleri istasyonları kurmak ve yeterli sayıda
teknisyen kadrosu ile yedek parça stoku bulundurmak
zorundadırlar.
Bakanlık, hangi mallar için servis istasyonları
kurulmasının zorunlu olduğu ile servis istasyonlarının
kuruluş ve işleyişine dair usul ve esasları Türk
Standartları Enstitüsü ile müştereken tespit ve ilanla
görevlidir.
Madde 16 - Ticari Reklam ve İlanlar
Ticari reklam ve ilanların yasalara ve genel ahlaka
uygun, dürüst ve doğru olmaları esastır.
Tüketici aldatıcı, yanıltıcı veya onun tecrübe ve bilgi
noksanlıklarını istismar edici, tüketicinin can ve mal
güvenliğini tehlikeye düşürücü, şiddet hareketlerini ve
suç işlemeye özendirici, kamu sağlığını bozucu,
hastaları, yaşlıları, çocukları ve özürlüleri istismar
edici reklam ve ilanlar yapılmaz.
Madde 17 - Reklam Kurulu
Ticari reklam ve ilanlarda uyulması gereken ilkeleri
belirlemek, bu ilkeler çerçevesinde ticari reklam ve
ilanları incelemek ve inceleme sonucuna göre 16 ncı
madde hükümlerine aykırı hareket edenleri cezalandırmak,
sözkonusu reklam ve ilanları durdurmak ve/veya aynı
yöntemle düzenlemek hususlarında Bakanlığa öneride
bulunmakla görevli bir Reklam Kurulu kurulmuştur.
Reklam Kurulu, ticari reklam ve ilanlarda uyulması
gereken ilkeleri belirlemede; ülke koşullarının yanısıra,
reklamcılık alanında evrensel kabul görmüş tanım ve
kuralları da dikkate alır.
Başkanlığı, Bakanın görevlendireceği ilgili Genel Müdür
tarafından yürütülen Reklam Kurulu;
a) Bakanlıkça, yükseköğretim görmüş ve iktisat, maliye,
hukuk ve işletmecilik dallarından birinde veya
birkaçında en az 10 yıllık tecrübesi bulunan kişiler
arasından görevlendirilecek bir üye,
b) Adalet Bakanlığı'nca bu Bakanlıkta idari görevlerde
çalışan hakimler arasından görevlendirilecek bir üye,
c) Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu'nca görevlendirilecek
bir üye,
d) Yükseköğretim Kurulunun reklamcılık alanında uzman
üniversite öğretim elemanları arasından seçeceği bir üye,
e) Türk Tabibleri Birliği Merkez Konseyi'nin
görevlendireceği bir üye,
f) Türkiye Barolar Birliğinin görevlendireceği bir üye,
g) Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin
görevlendireceği bir üye,
h) Ankara, İstanbul ve İzmir Gazeteciler Cemiyetlerinin
kendi aralarından seçeceği bir üye,
i) Reklamcılar derneklerinin veya varsa üst
kuruluşlarının seçeceği bir üye,
j) Tüketici Konseyinin Konseye katılan tüketici örgütü
temsilcileri arasından seçeceği bir üye,
k) Türkiye Ziraat Odaları Birliğinin görevlendireceği
bir üye,
l) Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonunun
görevlendireceği bir üye,
m) Türk Standartları Enstitüsünden bir üye,
n) Diyanet İşleri Başkanlığından bir üye,
o) Mühendis Odaları Birliğinden bir üye,
p) İşçi Konfederasyonlarından iki üye,
Olmak üzere onyedi üyeden oluşur.
Kurul üyelerinin görev süreleri üç yıldır.Süresi
bitenler yeniden görevlendirilebilir veya
seçilebilir.Üyelikler herhangi bir sebeple boşaldığı
takdirde boşalan yerlere üçüncü fıkra esasları dahilinde
bir ay içerisinde görevlendirme veya seçim yapılır.
Kurul ayda en az bir defa veya ihtiyaç duyulduğu
herzaman Başkanın çağrısı üzerine toplanır.
Kurul, Başkan dahil en az dokuz üyenin hazır bulunması
ile toplanır ve toplantıya katılanların çoğunluğu ile
karar verir.
Kurul, gerekli görülen hallerde sürekli ve geçici olarak
görev yapmak üzere özel ihtisas komisyonları
kurabilir.Kurulun bu komisyonlarda görev yapmasını uygun
göreceği kamu personeli, ilgili kamu kuruluşlarınca
görevlendirilir.
Kurul üyeleri ile özel ihtisas komisyonu üyelerinden
kamu görevlisi olanlara verilecek huzur hakkı ve kamu
görevlisi olmayan kurul üyelerine ödenecek huzur ücreti
Bakanlıkça belirlenir. Kurulun sekretaerya hizmetleri
Bakanlık tarafından yerine getirilir. Reklam kurulunun
görevleri, kuruluş, çalışma usul ve esasları ile
sekreterya hizmetlerinin ne suretle yerine getirileceği
Bakanlık tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle
belirlenir.
Madde 18 - Zararlı ve Tehlikeli Mal ve Hizmetler
Tüketicinin kullanımına sunulan mal ve hizmetlerin kişi
ve çevre sağlığına zararlı veya tehlikeli olabilmesi
durumunda, bu malların emniyetle kullanılabilmesi için
üzerine veya ekli kullanım kılavuzlarına, bu durumla
ilgili açıklayıcı bilgi ve uyarılar, açıkça görülecek ve
okunacak şekilde konulur veya yazılır. Bakanlık, hangi
mal ve hizmetlerin açıklayıcı bilgi ve uyarıları
taşıması gerektiğini ve bu bilgi ve uyarıların şeklini
ve yerini Türk Standartları Enstitüsü ile birlikte
tespit ve ilanla görevlidir.
Madde 19 - Kalite Denetimi
Bakanlık, tüketicinin can ve mal güvenliği ile fizik ve
çevre sağlığına ve bu konularda bilgilendirilmesine
ilişkin, standartına göre veya standartı yoksa standarda
esas teşkil etmek üzere belirlenecek özelliklere göre
yapılacak kalite denetimi ile mal, hizmet ve tesislerin
belgelendirilmesi hakkındaki usul ve esasları, Türk
Standartları Enstitüsünün görüşünü alarak tespit ve
ilanla görevlidir.
Ancak 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca Turizm
Bakanlığından belgeli ve belgelendirilecek tesisler bu
uygulamadan muaftır.
Madde 20 - Tüketicinin Eğitilmesi
Tüketicinin eğitilmesi konusunda her derecedeki
okulların ders programlarına Milli Eğitim Bakanlığınca
gerekli ilaveler yapılır.
Tüketicinin eğitilmesi ve aydınlatılması için kitap,
mecmua ve broşür çıkarılmasına ve tüketicinin
bilinçlendirilmesi için radyo ve televizyonlarda
programlar düzenlenmesine ilişkin usul ve esaslar,
Tüketici Konseyinin önerisi ile Bakanlıkça tespit ve
ilan olunur.
ÜÇÜNCÜ KISIM - Tüketici Kuruluşları
Madde 21 - Tüketici Konseyi
Tüketicinin sorunlarının, ihtiyaçlarının ve çıkarlarının
korunmasına ilişkin gerekli tedbirleri araştırmak,
sorunların tüketici lehine çözülmesi için alınacak
tedbirlerle, bu Kanunun uygulanmasına yönelik tedbirlere
dair görüşleri ilgili mercilere iletmek amacıyla,
Bakanlığın koordinatörlüğünde bir "Tüketici Konseyi"
kurulur. Tüketici Konseyi, Bakanın veya görevlendireceği
bir bakanlık görevlisinin başkanlığında, Adalet,
İçişleri, Maliye, Milli Eğitim, Sağlık, Ulaştırma,
Tarım ve Köyişleri, Turizm ve Çevre Bakanlıkları ile
Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı, Hazine
Müsteşarlığı, Dış Ticaret Müsteşarlığı, Devlet
İstatistik Enstitüsü Başkanlığı, Türk Standartları
Enstitüsü Başkanlığı, Milli Prodüktivite Merkezi,
Diyanet İşleri Başkanlığı, Türk Belediyecilik Derneği,
İşçi Sendikaları Konfederasyonları, Türkiye Milli
Kooperatifler Birliği, Yüksek Öğretim Kurulu, Türkiye
Barolar Birliği, Türk Mimar Mühendis Odaları Birliği,
Türk Eczacılar
Birliği, Türk Tabibler Birliği, Türkiye Ziraat Odaları
Birliği, Milli Kalite Konseyi, Ahilik Araştırma ve
Kültür Vakfı ve Tüketici
Örgütleri temsilcilerinden oluşur.
Tüketici Konseyini oluşturan kurum ve kuruluşların
temsilcilerinin sayı ve nitelikleri ile Tüketici
Konseyine katılabilmek için tüketici örgütlerinin sahip
olmaları gereken asgari üye sayısı ve bu örgütlerin
Tüketici Konseyine göderecekleri temsilci sayısı
Bakanlıkça belirlenir.Ancak, kamu kurum ve
kuruluşlarından gelen temsilcilerin sayısı, hiçbir
şekilde Tüketici Konseyinin toplam üye sayısının
%50'sinden fazla olamaz.Tüketici Konseyi yılda enaz
birkez toplanır.
Tüketici Konseyinin çalışma usul ve esasları ile diğer
hususlar Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle
düzenlenir.
Madde 22 - Tüketici Sorunları Hakem Heyeti
Bakanlık, il ve ilçe merkezlerinde, tüketiciler ile
satıcılar arasında çıkan uyuşmazlıklara çözüm bulmak
amacıyla belediyelerle koordineli olarak, en az bir "tüketici
sorunları hakem heyeti" oluşturmakla görevlidir.
Başkanlığı Sanayii ve Ticaret İl Müdürü veya
görevlendireceği bir memur tarafından yürütülen tüketici
sorunları hakem heyeti; belediye başkanının konunun
uzmanı belediye personeli arasından görevlendireceği bir
üye, baronun mensupları arasından görevlendireceği bir
üye, ticaret ve sanayi odası ile esnaf ve sanatkar
odalarının görevlendireceği bir üye ve tüketici
örgütlerinin seçeceği bir üye olmak üzre başkan dahil 5
üyeden oluşur. Ticaret ve Sanayi Odası ya da ayrı ayrı
kurulduğu yerlerde ticaret odası ile esnaf ve sanatkar
odalarının görevlendireceği üye, uyuşmazlığın satıcı
tarafını oluşturan kişinin tacir veya esnaf ve sanatkar
olup olmamasına göre ilgili odaca görevlendirilir.
Bakanlık taşra teşkilatının bulunmadığı il ve ilçelerde
tüketici sorunları hakem heyetinin başkanlığı en büyük
mülki amir ya da görevlendireceği bir memur tarafından
yürütülür.Tüketici sorunları hakem heyetinin oluşumunun
sağlanamadığı yerlerde noksan üyelikler, belediye
meclislerince re'sen doldurulur.
Tüketici sorunları hakem heyetlerinin vereceği kararlar,
tüketici mahkemelerinde delil olarak ileri
sürülebilir.Uyuşmazlık konusu mal veya hizmet bedelinin
5.000.000 Tl'yi aşmadığı hallerde, bu heyetlerce
verilmiş bir karar olmaksızın tüketici mahkemelerine
başvurulamaz.Bu parasal sınır, her yıl 8 inci maddenin
son fıkrasında gösterilen usul çerçevesinde yeniden
belirlenir.
25 inci maddede cezai yaptırıma bağlanmış hususlara
ilişkin uyuşmazlıklar, tüketici sorunları hakem
heyetlerinin görev ve yetki kapsamı dışındadır.
Tüketici sorunları hakem heyetlerinin kurulması,
çalışması, usul ve esasları ile diğer hususlar
Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.
DÖRDÜNCÜ KISIM - Yargılamaya ve Cezaya İlişkin Hükümler
Madde 23 - Tüketici Mahkemeleri Bu Kanunun uygulamasıyla
ilgili olarak çıkacak her türlü ihtilaflara tüketici
mahkemelerinde bakılır.
Tüketici mahkemelerinin yargı çevresi, Hakimler ve
Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenir.
Tüketici mahkemeleri nezdinde tüketiciler, tüketici
örgütleri ve Bakanlıkça açılacak davalar her türlü resim
ve harçtan muaftır.Tüketici Mahkemelerinde görülecek
davalar Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun Yedinci Babı,
Dördüncü Faslı hükümlerine göre yürütülür.
Madde 24 - Üretimin, Satışın Durdurulması ve Malın
Toplatılması
Satışa sunulan bir seri malın ayıplı olması durumunda
Bakanlık veya tüketici örgütleri, ayıplı seri malın
üretiminin ve satışının durdurulması ve satış amacıyla
elinde bulunduranlardan toplatılması için dava
açabilirler.
Mahkeme, dava sonunda ayıplı malların toplatılması
kararını vermişse; ayıplı malın ve ayıbın niteliğine
göre bu malların, satıcıya iade edilip edilmemesine de
karar verir.Ancak, malların toplatılması için yapılan
her türlü masraf, aleyhine karar verilen kişi tarafından
ödenmedikçe mallar kendisine iade edilmez.
Dava konusu malları satış amacıyla elde etmiş olan
üçüncü kişilerin açacakları rücu davaları da asıl davaya
bakan mahkemede görülür.
Ayıplı malları satın alan tüketicilerin uğradıkları
maddi ve manevi zararlar nedeniyle tek tek dava açma
hakları saklıdır.
Madde 25 - Ceza Hükümleri
4 üncü maddenin yedinci fıkrasında, 5 inci maddenin
birinci fıkrasına, 6 ncı maddenin üçüncü fıkrasına, 7
inci maddenin üçüncü fıkrasına, 9 uncu maddenin birinci
fıkrasına, 10 uncu maddenin birinci fıkrasına ve 12 inci
maddenin bir ve ikinci fıkralarına aykırı hareket
edenler hakkında 5.000.000 lira para cezası uygulanır.
8 inci maddenin ikinci fıkrasına, 13 üncü maddenin bir
ve ikinci fıkralarına, 14 üncü maddenin birinci
fıkrasına, 15 inci maddenin birinci fıkrasına, 27 inci
maddenin ikinci fıkrasına aykırı hareket edenler
hakkında 10.000.000 lira para cezası uygulanır.
16 ıncı maddeye aykırı hareket edenler hakkında
200.000.000 lira para cezası uygulanır.16 ıncı maddeye
aykırılık, ülke düzeyinde yayın yapan yazılı, sözlü,
görsel vesair araçlar ile gerçekleşmiş ise, cezanın on
katı uygulanır.Bakanlık ayrıca ticari reklam veya ilanın
durdurulması ve/veya aynı yöntemle düzeltilmesini
ilgililerden ister.Bu isteğe rağmen 16 ıncı maddeye
aykırılığın devamı halinde, Bakanlık ticari reklam veya
ilanın durdurulması ve/veya aynı yöntemle
düzeltilmesi talebi ile tüketici mahkemelerine
başvurabilir.
18 inci ve 19 uncu maddeye aykırı hareket edenler
hakkında 100.000.000 lira para cezası uygulanır. Ayrıca
18 inci madde uyarınca mecburi standartına aykırı olarak
imal edilen malın, tüketicinin, can ve mal güvenliği ve
sağlığı ile doğrudan ilginin bulunması ve standartına
intibak ettirilmesinin imkansız olması hallerinde
tüketici mahkemesi, doğrudan veya Bakanlığın başvurusu
üzerine üretim ve satışın engellenmesi için işyerinin
kapatılmasına ve malın müsaderesine ve gerektiğinde
tüketim ve kullanım amacıyla elinde bulunduranlardan
toplatılmasına karar verebilir. Bu fıkranın uygulandığı
hallerde, verilip kesinleşen işyeri kapatma karar
özetleri, büyük harfle yazılmak suretiyle ve kapatma
süresi kadar kalmak üzere kapatılan işyerinin göze
çarpan bir yerine yapıştırılır.Ayrıca karar özeti
mahkemece Cumhuriyet
Başsavcılığına bildirilir ve masrafı daha sonra
faillerden alınmak üzere Ankara, İstanbul, İzmir'de
yayınlanan ve tirajı yüzbinin üzerinde bulunan bir veya
iki gazetede ve ayrıca varsa suç yerinde yayınlanan
mahalli bir gazetede derhal ilan edilir.
Yukarıdaki fıkralarda belirtilen para cezaları, suçun
aynı yıl içerisinde tekerrürü halinde iki misli olarak
uygulanır.Para cezaları her yılın başında Türk Ceza
Kanununun Ek 2 inci madde hükümleri uyarınca arttırılır.
Bu Kanunda yazılı fiiller hakkında verilecek idari para
cezaları, bu fiiller için diğer kanunlarda yazılı
cezaların uygulanmasına engel olmaz.
Madde 26 - Cezalarda Yetki, İtiraz ve Zamanaşımı
25 inci maddenin;
a) Birinci fıkrasında düzenlenen 12 inci maddenin bir ve
ikinci fıkralarına aykırılık halinde öngörülen cezalar
belediye encümenlerince,
b) Üçüncü fıkrasında gösterilen cezalar Bakanlık
tarafından,
c) Diğer cezalar o yerin mülki amiri tarafından verilir.
Bu Kanunda düzenlenen her türlü para cezası, idari
niteliktedir.Bu cezalara karşı tebliğ tarihinden
itibaren en geç yedi gün içerisinde yetkili idari
mahkemesine itiraz edebilir.İtiraz, idarece verilen
cezanın yerine getirilmesini durdurmaz ve zaruret
görülmeyen hallerde evrak üzerinde inceleme yapılarak en
kısa sürede sonuçlandırılır.İtiraz üzerine idare
mahkemesince verilen kararlar kesindir.
25 inci maddeye göre verilen para cezaları, Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine
göre tahsil olunur.
Bu Kanunda düzenlenen idari para cezalarının verilmesine
ilişkin cezai zamanaşımı süresi bir yıldır. Zamanaşımı
süresi bu Kanunun hükümlerine aykırı fiilin işlendiği
tarihte başlar.
Sürekli veya tekrarlanan ihlaller söz konusu ise süre,
ihlalin sona erdiği ya da en son tekrarlandığı günden
itibaren başlar.Karar aleyhine yargı yoluna başvurulmuş
olması tahsil zamanaşımını keser.
Cezalar, cezayı vermeye yetkili merci tarafından yedi
gün içerisinde ilgilinin mensup olduğu meslek kuruluşuna
bildirilir.
BEŞİNCİ KISIM - Çeşitli Hükümler
Madde 27 - Denetim
Bu Kanunun uygulanmasında, Bakanlık müfettişleri ve
kontrolörleri ile Bakanlıkça ve belediyelerce
görevlendirilecek personel; fabrika, mağaza, dükkan,
ticarethane, depo, ambar gibi her türlü mal konulan ve/veya
satılan veya hizmet sunulan yerlerde denetleme, inceleme
ve araştırma yapmaya yetkilidirler.
Bu Kanunun kapsamına giren hususlarda yetkili ve görevli
kişi ve kuruluşlara her türlü bilgi ve belgelerin doğru
olarak gösterilmesi ve asıl ve onaylı kopyalarının
verilmesi zorunludur.
Madde 28 - Laboratuvar
Bakanlık, bu Kanunun uygulanması için labaratuvarlar
kurabilir veya Bakanlıkların kurulu bulunan
labaratuvarlarından istifade edebilir; kalite kontrolü
yapacak resmi ve özel kuruluş labaratuvarlarında
bulunması gereken asgari teknik özellikleri ilgili
bakanlıklar ile müştereken tespit ve ilanla görevlidir.
Bakanlıkça yapılan denetimler sırasında alınan
numunelerin tahlilleri resmi veya özel kuruluş
labaratuvarlarında yaptırılabilir.Tahlil sonuçlarının
standartına aykırı çıkması halinde, buna ilişkin tüm
giderler üretici kişi veya kuruluş tarafından ödenir. Bu
giderler, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Kanun
hükümlerine göre tahsil olunur.
Madde 29 - Ödenek
Bu Kanunla kurulan Tüketici Konseyi, tüketici sorunları
hakem heyetleri ve Reklam Kurulunun kuruluş ve
çalışmalarına ilişkin masraflar ile sair harcamalar,
Bakanlık bütçesine konulacak ödenekten karşılanır.
Yeni kurulacak ve sermayeleri en az yüzmilyon Lira ve
daha yukarıda olan anonim ve limited şirket statüsündeki
tüm ortaklıkların sermayelerinin ve sermaye artırımı
halinde artan kısmın binde ikisi nisbetinde yapılacak
ödemeler, TC Merkez Bankası nezdinde açılacak bir
hesapta toplanır.Bu hesapta toplanan paraların yüzde
beşi bu Kanunun uygulanmasında görev alan kuruluşlar
tarafından, yüzde doksan beşi ise 4054 sayılı Kanunla
kurulan "Rekabet Kurumu" tarafından kullanılır.
Madde 30 - Diğer Hükümler
Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde genel hükümler
uygulanır.
Madde 31 - Yönetmelikler ve Düzenlemeler
Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler, Kanunun yayımı
tarihinden itibaren bir yıl içerisinde ilgili kamu
kuruluşları, mesleki üst kuruluşlar ve tüketici
örgütlerinin görüşleri alınarak Bakanlıkça
çıkarılır.Bakanlık, bu Kanunun uygulamasıyla ilgili
olarak mevzuat çerçevesinde gerekli tedbirleri almaya ve
düzenlemeleri yapmaya yetkilidir.
Madde 32 - Kaldırılan Hükümler
3489 sayılı Pazarlıksız Satış Mecburiyetine Dair Kanun,
632 sayılı İthal veya Yurt İçinde İmal Edilen Taşıt
Araçları, Motor, Makina Alet ve Cihazların Tanıtmalık
ile Birlikte Satışı Hakkında Kanun yürürlükten
kaldırılmıştır.
GEÇİCİ MADDE 1
Tüketici mahkemeleri kuruluncaya kadar bu mahkemelerde
görülmesi gereken davalara bakacak mahkemeleri, Hakimler
ve Savcılar Yüksek Kurulu belirler.
Madde 33 - Yürürlük
Bu Kanun yayımı tarihinden 6 ay sonra yürürlüğe girer.
Madde 34 - Yürütme
Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
Mesafeli Sözleşmeler Uygulama Esasları Hakkında
Yönetmelik
Amaç Madde 1
Bu Yönetmeliğin amacı, mesafeli sözleşmeler hakkında
uygulama usul ve esaslarını düzenlemektir.
Kapsam Madde 2
Bu Yönetmelik, yazılı, görsel ve elektronik ortamda veya
diğer iletişim araçları kullanılarak ve tüketicilerle
karşı karşıya gelinmeksizin yapılan, malın veya hizmetin
tüketiciye anında veya sonradan teslimi veya ifası
kararlaştırılan sözleşmelere uygulanır.
Dayanak Madde 3
Bu Yönetmelik, 23/2/1995 tarihli ve 4077 sayılı
Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 31 inci ve bu
Kanuna 4822 sayılı Kanunla eklenen 9/A maddelerine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar Madde 4
Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
a) Bakanlık: Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,
b) Bakan: Sanayi ve Ticaret Bakanını,
c) Mal: Alış-verişe konu olan taşınır eşyayı, konut ve
tatil amaçlı taşınmaz malları ve elektronik ortamda
kullanılmak üzere hazırlanan yazılım, ses, görüntü ve
benzeri gayri maddi malları,
d) Hizmet: Bir ücret veya menfaat karşılığında yapılan
mal sağlama dışındaki her türlü faaliyeti,
e) Satıcı: Kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere
ticari veya mesleki faaliyetleri kapsamında tüketiciye
mal sunan gerçek veya tüzel kişileri,
f) Sağlayıcı: Kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere
ticari veya mesleki faaliyetleri kapsamında tüketiciye
hizmet sunan gerçek veya tüzel kişileri,
g) Tüketici: Bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki
olmayan amaçlarla edinen, kullanan veya yararlanan
gerçek ya da tüzel kişiyi,
h) Kredi veren: Mevzuatları gereği tüketicilere nakit
kredi vermeye yetkili olan banka, özel finans kuruluşu
ve finansman şirketlerini,
ı) Mesafeli Sözleşme: Yazılı, görsel, telefon ve
elektronik ortamda veya diğer iletişim araçları
kullanılarak ve tüketicilerle karşı karşıya
gelinmeksizin yapılan ve malın veya hizmetin tüketiciye
anında veya sonradan teslimi veya ifası kararlaştırılan
sözleşmeleri, ifade eder. Ön Bilgiler
Madde 5
Mesafeli sözleşmenin akdinden önce aşağıdaki bilgilerin
tüketiciye verilmesi zorunludur.
a) Satıcı veya sağlayıcının isim, unvan, açık adres,
telefon ve varsa diğer erişim bilgileri,
b) Sözleşme konusu mal ya da hizmetin temel özellikleri,
c) Sözleşme konusu mal ya da hizmetin tüm vergiler dahil
satış fiyatı,
d) Satıcı veya sağlayıcının fiyat dahil tüm vaatlerinin
geçerlilik süresi,
e) Tüketicinin ödemelerinin nasıl yapılacağına dair
bilgiler,
f) Teslimat ve ifanın nasıl yapılacağına ve varsa buna
ilişkin masrafların tutarı ve kimin tarafından
karşılanacağına dair bilgiler,
g) Cayma hakkı ve bu hakkın nasıl kullanılacağına dair
bilgiler,
h) Tüketiciye bir maliyeti varsa kullanılan iletişim
yollarının ücreti,
ı) Sözleşme konusu mal ya da hizmetin, teslim ve ifa
tarihlerine ilişkin program,
j) Tüketicinin talep ve şikayetlerini iletebileceği
satıcı veya sağlayıcının açık adres, telefon ve varsa
diğer erişim bilgileri. Ön Bilgilerin Doğruluğunun
Yazılı Olarak Kanıtlanması
Madde 6
Tüketici, ön bilgileri doğru ve eksiksiz olarak
edindiğini yazılı olarak teyit etmedikçe sözleşme
akdedilemez. Elektronik ortamda yapılan sözleşmelerde bu
teyit işlemi yine elektronik ortamda yapılır. Tüketici,
mallar için sözleşme konusu mal kendisine ulaşmadan,
hizmetler için de en geç sözleşmenin ifasından önce ön
bilgileri içeren yazılı onayı almalıdır. Sözleşmede
Bulunması Gereken Şartlar
Madde 7
Mesafeli sözleşmenin yazılı olarak yapılması ve bu
sözleşmenin bir nüshasının tüketiciye verilmesi
zorunludur. Sözleşmede;
a) Tüketicinin, satıcı veya sağlayıcının isim, unvan,
açık adres, telefon ve varsa diğer erişim bilgileri,
b) Sözleşmenin düzenlendiği tarih, c) Malın veya
hizmetin teslim veya ifa tarihi ve şekli,
d) Teslimat ve ifaya ilişkin masrafların tutarı ve kimin
tarafından karşılanacağına dair bilgiler,
e) Sözleşme konusu malın veya hizmetin cinsi veya türü,
miktarı ve varsa marka ve modeli,
f) Malın veya hizmetin Türk Lirası olarak vergiler dahil
peşin satış fiyatı,
g) Vadeye göre faiz ile birlikte ödenecek Türk Lirası
olarak toplam satış fiyatı,
h) Faiz miktarı, faizin hesaplandığı yıllık oran ve
sözleşmede belirtilen faiz oranının yüzde otuz fazlasını
geçmemek üzere gecikme faizi oranı,
ı) Peşinat tutarı,
j) Ödeme planı,
k) Borçlunun temerrüde düşmesinin hukuki sonuçları, yer
alır.
Cayma Hakkı Madde 8
Tüketici; mal satışına ilişkin mesafeli sözleşmelerde,
teslim aldığı tarihten itibaren yedi gün içerisinde
hiçbir hukuki ve cezai sorumluluk üstlenmeksizin ve
hiçbir gerekçe göstermeksizin malı reddederek
sözleşmeden cayma hakkına sahiptir. Hizmet sunumuna
ilişkin mesafeli sözleşmelerde ise, bu süre sözleşmenin
imzalandığı tarihte başlar. Sözleşmede, hizmetin
ifasının 7 günlük süre dolmadan yapılması
kararlaştırılmışsa, tüketici ifanın başlayacağı tarihe
kadar cayma hakkını kullanabilir. Cayma hakkının
kullanımından kaynaklanan masraflar satıcı veya
sağlayıcıya aittir. Elektronik ortamda anında ifa edilen
hizmetler ve tüketiciye anında teslim edilen mallara
ilişkin sözleşmeler cayma hakkı ve kullanımına ilişkin
hükümlere tabi değildir. Malın teslimi sözleşmeye taraf
olan tüketici dışında bir kişiye yapılsa dahi tüketici
cayma hakkını kullanabilir. Bu durumda satıcı malı 9
uncu maddenin dördüncü fıkrası hükmü uyarınca üçüncü
kişiden teslim alır. Tüketicinin özel istek ve talepleri
uyarınca üretilen veya üzerinde değişiklik ya da
ilaveler yapılarak kişiye özel hale getirilen mallarda
tüketici cayma hakkını kullanamaz. Ayrıca tüketici,
niteliği itibariyle iade edilemeyecek, hızla bozulma
veya son kullanma tarihi geçme ihtimali olan mallar söz
konusu olduğunda cayma hakkını kullanamaz. Bu
Yönetmeliğin 6 ncı ve 7 nci maddesindeki koşullardan
biri eksik olduğu taktirde satıcı veya sağlayıcı en geç
otuz gün içerisinde eksikliği giderir. Bu durumda 7
günlük süre, söz konusu eksikliğin giderildiğine dair
bilginin yazılı olarak tüketiciye ulaştırıldığı tarihten
itibaren başlar. Tüketicinin ödediği bedel kısmen veya
tamamen satıcı veya sağlayıcı tarafından ya da satıcı
veya sağlayıcı ile kredi veren arasındaki anlaşmaya
dayanılarak karşılanıyorsa, cayma hakkının kullanılması
halinde, kredi sözleşmesi de hiçbir tazminat veya cezai
şart tutarını ödeme yükümlülüğü söz konusu olmaksızın
kendiliğinden sona erer. Ancak bunun için, cayma
bildiriminin kredi verene de yazılı olarak iletilmesi
gerekir.
Satıcı ve Sağlayıcının Yükümlülüğü Madde 9
Satıcı veya sağlayıcı tüketicinin siparişi kendisine
ulaştırdığı andan itibaren en geç otuz gün içerisinde
edimini yerine getirmekle yükümlüdür. Bu süre tüketiciye
daha önceden yazılı olarak bildirilmek koşuluyla en
fazla on gün uzatılabilir. Satıcı veya sağlayıcı,
tüketicinin cayma bildiriminin kendisine ulaştığı
tarihten itibaren on gün içinde almış olduğu bedeli,
kıymetli evrakı ve tüketiciyi borç altına sokan her
türlü belgeyi iade etmekle, ayrıca yirmi gün içinde de
malı geri almakla yükümlüdür. Satıcı veya sağlayıcı
mesafeli sözleşme konusu malın veya hizmetin tüketiciye
teslimi veya ifasından önce sözleşmenin bir nüshasını ve
ön bilgilerin teyidine ilişkin yazılı onayın bir
nüshasını tüketicinin kendi el yazısı ile imzalanmasını
sağlayarak teslim eder. Uyuşmazlık halinde ispat külfeti
satıcı ve sağlayıcıya aittir. Haklı bir sebebe dayanmak
şartıyla satıcı veya sağlayıcı, sözleşmeden doğan ifa
yükümlülüğünün süresi dolmadan ve sözleşmede belirtmesi
şartıyla, tüketiciye eşit kalite ve fiyatta mal veya
hizmet tedarik edebilir. Satıcı veya sağlayıcı, sipariş
konusu mal veya hizmetin yerine getirilmesinin
imkansızlaştığını ileri sürerek, sözleşme konusu
yükümlülüklerini yerine getiremiyorsa, bu durumu,
sözleşmeden doğan ifa yükümlülüğünün süresi dolmadan
tüketiciye bildirir. Ödemiş olduğu bedel ve borç altına
sokan tüm belgeleri 10 gün içinde tüketiciye iade eder.
Geri Ödeme Madde 10
Mesafeli sözleşmelerde, ödemenin kredi kartı veya
benzeri bir ödeme kartı ile yapılması halinde tüketici,
kartın kendi rızası dışında ve hukuka aykırı biçimde
kullanıldığı gerekçesiyle ödeme işleminin iptal
edilmesini talep edebilir. Bu halde, kartı çıkaran
kuruluş itirazın kendisine bildirilmesinden itibaren 10
gün içinde ödeme tutarını tüketiciye iade eder.
Kapsam Dışı Sözleşmeler Madde 11
Bu Yönetmelik hükümleri;
a) Banka, sigorta ile ilgili,
b) Otomatik satış makineleri vasıtasıyla akdedilen,
c) Halka açık jetonlu telefonlar vasıtasıyla akdedilen,
d) Açık arttırma yolu ile akdedilen,
e) Gıda, içecek ve günlük tüketim için tüketicinin evine
veya işyerine düzenli olarak sağlanan malların tedariki
ile ilgili,
f) Sağlayıcının üstlendiği, barınma, ulaşım, yemek
tedariki, sportif ve kültürel faaliyetler ve eğlence
hizmetlerini özel bir günde veya sürede tedarik etmesine
ilişkin hükümler içeren, sözleşmelere uygulanmaz.
Yürürlük Madde 12- Bu Yönetmelik 14/6/2003 tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme Madde 13- Bu Yönetmelik hükümlerini Sanayi ve
Ticaret Bakanı yürütür
|
